Βλέπουν οι νέοι μας την Ορθοδοξία σαν… ούφο; - Απαντήσεις στους ισχυρισμούς του π. Βασιλείου Θερμού

 

Βλέπουν οι νέοι μας την Ορθοδοξία σαν… ούφο; - Απαντήσεις στους ισχυρισμούς του π. Βασιλείου Θερμού

Βλέπουν οι νέοι μας την Ορθοδοξία σαν… ούφο; - Απαντήσεις στους ισχυρισμούς του π. Βασιλείου Θερμού

Ελευθέριος Ανδρώνης

Ισχύει πράγματι ότι οι ορθόδοξοι ναοί μας, αδειάζουν και ότι οι σημερινοί νέοι βλέπουν την Εκκλησία σαν… ούφο; Αυτά υποστηρίζει σε ένα – μάλλον καταστροφολογικό άρθρο του - ο γνωστός ιερέας, π. Βασίλειος Θερμός, προκαλώντας έντονες συζητήσεις στο διαδίκτυο.

Πραγματικά, εάν κανείς προσγειωνόταν με… ούφο για πρώτη φορά στην Ελλάδα, διαβάζοντας το συγκεκριμένο άρθρο θα σχημάτιζε την εντύπωση ότι η Ορθοδοξία έχει σχεδόν ξοφλήσει! Είκοσι αιώνες πολέμων, διωγμών, επιδρομών, αιρέσεων και κατακτητικών ζυγών δεν κατάφεραν να στερήσουν ούτε δράμι από την αιώνια δόξα της Ορθοδοξίας και ξαφνικά τώρα ανακαλύψαμε ότι… χανόμαστε!

Πάμε όμως να δούμε τα - αλλού προβληματικά και αλλού ακατανόητα - σημεία στο άρθρο του πατρός Θερμού:

«Γιατί ο λαός εγκαταλείπει σταδιακά την Εκκλησία; Μήπως διότι η Εκκλησία μας, όπως είναι τώρα, αποτελεί απλώς ένα απομεινάρι του παρελθόντος; Μήπως επειδή δεν υπάρχει η βούληση να αλλάξει;».

Πάτερ μου καλέ, αποκαλείτε απομεινάρι του παρελθόντος την Εκκλησία; Τι είναι η Εκκλησία κατά την άποψη σας, κοινωνικό ίδρυμα που το μάρκετινγκ του βγήκε εκτός μόδας; Μουσείο που ξέχασε να κάνει ανακαίνιση; Είναι δυνατόν να εκφραζόμαστε έτσι για το ιερό οικοδόμημα ενός εσταυρωμένου Χριστού που κρατάει στο χέρι του το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μας; Δηλαδή η ευαγγελική αλήθεια ότι: «Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας», δεν ισχύει; Δεν μας τα είπε καλά ο Παύλος;

Που ακριβώς είδατε πάτερ να εγκαταλείπει ο λαός την Εκκλησία; Διότι εμείς παρατηρούμε το ακριβώς αντίθετο: τα εκκλησιάσματα να πυκνώνουν και μάλιστα να προσελκύουν όλο και περισσότερο νέο κόσμο. Εκτός και αν εννοείτε τους ναούς σε περιοχές που μαστίζονται από τη δημογραφική κρίση, οπότε η αιτία της ερήμωσης είναι άλλη.

Εμείς βλέπουμε ότι στις προσκυνήσεις ιερών εικόνων και στις ιερές πανηγύρεις γίνεται το αδιαχώρητο. Η σειρά του (καθόλου ανανεωτικού) Αγίου Παϊσίου έγινε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης. Η ταινία του (επίσης καθόλου ανανεωτικού) Αγίου Νεκταρίου προσέγγισε τα 400.000 εισιτήρια εν μέσω πανδημίας, κατατασσόμενη στις κορυφαίες κινηματογραφικές επιτυχίες του 21ου αιώνα. Έχουν τέτοια απήχηση τα «απομεινάρια του παρελθόντος»; Ή μήπως η δογματική αφοσίωση αυτών των δύο Αγίων μείωσε την ακτινοβολία τους προς το κοινό; Το αντίθετο!

Ο π. Βασίλειος αναφέρει αλλού:

«Είχα γράψει προ ετών ότι ως Εκκλησία χάσαμε την ευκαιρία να προσεγγίσουμε τη γενιά της μεταπολίτευσης. Τώρα παρατηρούμε σε αργή κίνηση να χάνεται η επαφή, όχι μόνο με τα παιδιά τους, αλλά με τα εγγόνια τους. Πρόκειται για τη μεταμοντέρνα γενιά. Αν για τους 40άρηδες και 50άρηδες η Εκκλησία είναι συνειρμικά συνυφασμένη με μεσαιωνικές εμμονές και με οικονομικά σκάνδαλα, για τους εφήβους και νέους του σήμερα είναι απλώς ‘ούφο’. Κάτι άσχετο και ακατανόητο, που δεν αξίζει ούτε λίγα δευτερόλεπτα προσοχή».

Πάτερ μου, ο μακαριστός Χριστόδουλος που κατέβαζε εκατομμύρια χριστιανών στους δρόμους και μνημονεύεται ως τις μέρες μας από εχθρούς και φίλους, θεωρείτε ότι δεν προσέγγισε τη γενιά της μεταπολίτευσης; Δεν ξανασύστησε την Ορθοδοξία στην σκορπισμένη νεολαία; Δεν έδωσε φρέσκια πνοή στην προσέγγιση του λαού και μάλιστα χωρίς να νοθέψει την πίστη, όπως όφειλε άλλωστε;

Η επαφή με τα νέα παιδιά χάνεται αποκλειστικά λόγω της Εκκλησίας και όχι της άθεης παιδείας, των νοσηρών προτύπων, του πανσεξουαλισμού και της θεοποίησης του θελήματος; Μήπως βλέπουμε τα πράγματα «μαύρα», μόνο και μόνο για να συμπλέουν με τα αναθεωρητικά πιστεύω μας; Μήπως επινοούμε προβλήματα για να αποκτήσουν ειδικό βάρος οι «λύσεις» μας; Μήπως η μεμψιμοιρία φτάνει να επισκιάζει οτιδήποτε καλό;

Ας «ακούσουμε» καλύτερα τα γεγονότα

Μια μικρή έρευνα στο διαδίκτυο αρκεί για να διαπιστώσουμε την τεράστια απήχηση που έχουν οι ορθόδοξες ομιλίες. Νούμερα που πριν την εποχή του διαδικτύου ήταν αδιανόητο να συγκεντρωθούν σε φυσικό ακροατήριο. Οι σημερινοί αριθμοί θεάσεων είναι αδιάψευστοι μάρτυρες. Διψά ο κόσμος να ακούσει ιεραποστολικό λόγο και μάλιστα δεν προσκολλάται μόνο σε σύγχρονους κήρυκες, αλλά μαγνητίζεται έντονα από τα μεγάλα ονόματα του ορθόδοξου άμβωνα, από τη δεκαετία του 60, του 70, του 80, του 90. Αυτό δεν δείχνει μια Εκκλησία «δέσμια του παρελθόντος» όπως λέει ο π. Βασίλειος, αλλά μια ενιαία και αδιαίρετη ευαγγελική κληρονομιά που παραμένει διαχρονική, όπως και ο ίδιος ο λόγος του Θεού.

Όχι μόνο δεν «χάνεται η επαφή» με τις νέες γενιές όπως υποστηρίζει ο πάτερ, αλλά βλέπουμε την Ορθοδοξία να θριαμβεύει διεθνώς. Δείτε τα ζωντανά θαύματα της εξωτερικής ιεραποστολής που συμβαίνουν στα χρόνια μας. Η πίστη μας γνωρίζει πρωτοφανή άνθηση στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και άλλα σύγχρονα κράτη. Πλήθη νέων γίνονται κατηχούμενοι, δηλώνοντας σε συνεντεύξεις ότι τους έλκυσε ο αρχαίος και αναλλοίωτος χαρακτήρας της Ορθοδοξίας, σε έναν κόσμο που τα πάντα σχετικοποιούνται. Το στοιχείο δηλαδή που ο π. Βασίλειος στηλιτεύει, είναι αποκάλυψη Χριστού για εκατοντάδες χιλιάδες αλλοεθνείς. Δεν τα λέμε εμείς, τα λένε οι ίδιοι και τα έχουμε μεταφέρει σε άρθρα μας.

Γιατί όλα αυτά τα σμάρια ψυχών δεν είδαν την Εκκλησία σαν… ούφο, ενώ θα είχαν κάθε δικαίωμα να τη δουν έτσι λόγω διαφορετικής κουλτούρας; Ποια Ορθοδοξία γοήτευσε αυτούς τους ανθρώπους; Μήπως κάποια… ανανεωμένη και μεταπατερική έκδοσή της; Όχι βέβαια! Αγάπησαν την Εκκλησία του Παΐσιου, του Πορφύριου, του Ιάκωβου, του Σεραφείμ Ρόουζ, του Νικολάου Βελιμίροβιτς, του Ιωάννη Μαξίμοβιτς, του Εφραίμ της Αριζόνας και τόσων άλλων παραδοσιακότατων πατέρων που δεν άλλαζαν «ούτε ένα γιώτα» από την Ορθόδοξη διδασκαλία. Αυτούς μελετούν, αυτούς μνημονεύουν, γι’ αυτούς συζητούν δακρυσμένοι στα podcast τους, αυτούς κρεμάνε στα εικονοστάσια τους και διηγούνται θαύματά τους!

Αυτοί λοιπόν οι νέοι τρέχουν σαν ζεματισμένοι μακριά από τους νεοτερισμούς των αιρετικών «εκκλησιών», απογοητευμένοι από την άψυχη κοσμικότητά τους και τον ετεροκαθορισμό τους. Και ακόμα και αν δεχτεί κανείς ότι εμείς ως Έλληνες έχουμε τα χούγια μας, εκείνοι που είναι «λευκά χαρτιά» πώς έρχονται στο ορθόδοξο πετραχήλι αν όχι με το παράδειγμα της Εκκλησίας;

«Απολίθωμα» το αρχαίο κείμενο;

«Η γλώσσα της λατρείας συνεχίζει να λειτουργεί ως απολίθωμα, την ώρα που όλοι οι άλλοι Ορθόδοξοι χρησιμοποιούν την σύγχρονη μορφή της – δεν πειράζει που δεν καταλαβαίνει κανείς, αρκεί να τηρείται το υποτιθέμενο χρέος μας προς το παρελθόν μας!», λέει σε άλλο σημείο ο π. Θερμός.

Απολίθωμα η γλώσσα του Ευαγγελίου πάτερ μου; Η γλώσσα που αξιώθηκε να σηκώσει τον ωκεανό νοημάτων του Αγίου Πνεύματος; Η γλώσσα που σαγήνευσε και συνεχίζει να σαγηνεύει την οικουμένη; Η μόνη γλώσσα που δεν τραυματίζεται από μεταφράσεις και μας αποκαλύπτεται ως αυτούσιος Θεός - Λόγος; Οι Έλληνες θα πετάξουν στον κάλαθο των αχρήστων την ευλογία να χρησιμοποιούν την ίδια γλώσσα με τους Ευαγγελιστές και τους Αποστόλους;

Αυτό το ασύλληπτο αίσθημα πνευματικής και ιστορικής συνέχειας, ότι τα λόγια που ψιθυρίζεις στο στασίδι σου είναι τα ίδια λόγια που ανέπεμπε ένας Χρυσόστομος, τα ίδια λόγια που αντηχούσαν στο Βυζάντιο και τον τρούλο της Αγιάς Σοφιάς, τα ίδια λόγια που είχαν φυλαχτό οι ήρωες μας το 1821 και το 1940, τα ίδια λόγια που ύμνησε ο Παπαδιαμάντης μας. Έτσι απλά θα ακρωτηριάσουμε την αδιαίρετη ψυχή μας, για να γίνουμε «εύπεπτοι» ώσπου να μας καταπιεί και να μας χωνέψει το πνεύμα της εποχής;

Είδατε πάτερ μου κανέναν αμόρφωτο με καλή προαίρεση να εμποδίζεται από τη γλώσσα για να προοδεύσει πνευματικά; Εγώ δεν είδα ποτέ. Γνώρισα όμως εκατοντάδες ανθρώπους χωρίς παιδεία, να μαθαίνουν βιωματικά τη λειτουργική γλώσσα καλύτερα και από εμάς τους «γραμματιζούμενους». Χρειάζεται να θυμίσουμε πόσοι σύγχρονοι Άγιοι μας είχαν μόρφωση Δημοτικού; Η Λειτουργία δεν είναι ούτε σεμινάριο, ούτε προϊόν που πρέπει να προσαρμόσουμε σε «καταναλωτές». Στην Εκκλησία δεν προσεύχεται ο νους μας, αλλά πρώτα η καρδιά μας. Και η καρδιά μας έχει τη δύναμη να κατανοεί όλες τις γλώσσες. Οι εκκλησιαζόμενοι (έστω και αραιά) καταλαβαίνουν πολλά περισσότερα από το ισοπεδωτικό «δεν καταλαβαίνει κανείς» του πατρός Βασιλείου. Η εναρμόνιση μας με την αρχαία Ευαγγελική γλώσσα είναι άσκηση ευλογίας και χάριτος. Με τα νέα ελληνικά, η ιεροπρέπεια, η άφταστη ποιητικότητα και μουσικότητα του αρχαίου κειμένου, θα καταντήσει μια κακόηχη παρωδία. Και όλες οι δομικές βάσεις της Βυζαντινής υμνολογίας θα καταρρεύσουν μέσα σε ένα νεωτεριστικό χάος. Αυτό θέλουμε;

Άραγε η Εκκλησία αξιολογείται σύμφωνα με τον «εκσυγχρονισμό» των φθόγγων της ή σύμφωνα με τη χάρη της να μας προάγει στη Βασιλεία των Ουρανών; Μήπως η μετάνοια είναι ζήτημα διαφωνίας με τις… περισπωμένες; Μήπως ακόμα και ο Χριστός που ήταν Θεός και έκανε καταπληκτικά θαύματα, έγινε κατανοητός και πιστευτός στους πολλούς; Όχι. Άλλοι τον έλεγαν τρελό, άλλοι απατεώνα, άλλοι τον χλεύαζαν ως παρακατιανό. Δεν τον πίστευαν ακριβώς γιατί στην πίστη μετρά πρώτα η προαίρεση. Το ίδιο «αντιλεγόμενο σημείο» είναι η πίστη μας ανά τους αιώνες. Αυτό δεν είναι πρόβλημα της Εκκλησίας, αλλά η διαχρονική φύση του κόσμου. Και πόσο μάλλον του σημερινού κόσμου των εσχάτων.

Δόξα τω Θεώ, όπως είπαμε και πριν, ζούμε σε εποχή απεριόριστης πρόσβασης στην πληροφορία. Άπειρα χριστιανικά βιβλία, μεταφράσεις, θεολογικές ομιλίες, φτάνουν και περισσεύουν για να καταρτιστεί και ο πιο απλοϊκός άνθρωπος στα λειτουργικά νοήματα της Εκκλησίας. Ας μη βρίσκουμε προφάσεις. Όποιος βαριέται να ζυμώσει, 10 μέρες κοσκινίζει. Βλέπουμε τόσους νέους να γίνονται αυτοδίδακτοι «πανεπιστήμονες» για να καταπιαστούν με καθετί το ευτελές (λογισμικά, social media, είδη τεχνολογίας κλπ), αλλά για την Εκκλησία ζητάμε να σμικρυνθεί στη λογική του «Λόλα να ένα μήλο»;

Τα έχει απαντήσει όλα ο Παύλος

Όλα τα παραπάνω θα ήταν εντελώς αχρείαστα να γραφτούν, αν η κάθε νεωτεριστική και μεταπατερική ορμή φρέναρε στα ξεκάθαρα λόγια του Παύλου, ως όφειλε.

«Έσται γάρ καιρός ότε της υγιαινούσης διδασκαλίας ουκ ανέξονται, αλλά κατά τας επιθυμίας τας ιδίας εαυτοίς επισωρεύσουσι διδασκάλους κνηθόμενοι την ακοήν...» (Β' Προς Τιμόθεον)

«Διότι θα έρθει καιρός που δεν θα ανέχονται την υγιή διδασκαλία, αλλά επειδή θα θέλουν να ακούνε πράγματα που θα γαργαλίζουν τα αυτιά τους, θα συγκεντρώσουν γύρω τους δασκάλους σύμφωνα με τις δικές τους επιθυμίες».

«Και μη συσχηματίζεσθε τω αιώνι τούτω, αλλά μεταμορφούσθε τη ανακαινώσει του νοός υμών...» (Προς Ρωμαίους)

«Και μην προσαρμόζεστε στο σχήμα αυτού του αιώνα (αυτού του κόσμου), αλλά μεταμορφώνεστε με την ανακαίνιση της διανοίας σας»

«Διδαχαίς ποικίλαις και ξέναις μη παραφέρεσθε...» (Προς Εβραίους)

«Μην παρασύρεστε από ποικίλες και ξένες διδασκαλίες...»

«...οίκω Θεού, ήτις εστίν εκκλησία Θεού ζώντος, στύλος και εδραίωμα της αληθείας.» (Προς Τιμόθεον)

«...στον οίκο του Θεού, ο οποίος είναι η Εκκλησία του ζωντανού Θεού, (αιώνιος) στύλος και θεμέλιο της αλήθειας».

Όχι απολίθωμα. Όχι απομεινάρι του παρελθόντος. Όχι ακατανόητο ούφο. Η μόνη ουσιαστική ανανέωση της Εκκλησίας είναι το να ανανεώνει το πλήθος των ψυχών που σώζει. Και σε αυτό ευτυχώς έχουμε μπροστάρη τον Θεό για να το φροντίζει, γιατί αλλοίμονο μας αν εξαρτιόταν μόνο από εμάς.

Συμπερασματικά, oι μόνοι που βλέπουν την Εκκλησία σαν ούφο είναι όσοι αντιλαμβάνονται τη μετάνοια σαν αγνώστου ταυτότητας ιπτάμενο αντικείμενο, που κινείται μακριά από την προαίρεση τους. Ο Θεός μας έγινε «γήινος» μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. Ας μην ψάχνουμε για... εξωγήινους εκεί που δεν υπάρχουν.

sportime.gr20 /07/2026