Το Άσβεστο Καντήλι της Πατρικίας: Ένα Οδοιπορικό Ψυχής

Η φωτογραφία της ημέρας:

Εκεί που το κύμα σμίγει απαλά με την πέτρα, στα βορειοανατολικά των Κυθήρων, στέκει αγέρωχο μα και ταπεινό το γραφικό εκκλησάκι της Αγίας Μαρίας της Πατρικίας. Χτισμένο δίπλα ακριβώς στη θάλασσα, στον ομώνυμο όρμο κοντά στο λιμάνι της Αγίας Πελαγίας, μοιάζει σαν ένα λευκό, θαλασσινό πουλί που αγναντεύει το πέλαγος. Κάθε χρόνο, στις 9 Αυγούστου, ο μικρός αυτός ναός –που η ιστορία του χάνεται στα βάθη του χρόνου, μαρτυρούμενος ήδη από το μακρινό 1697– ξυπνά από τη γαλήνη του για να φορέσει τα γιορτινά του.

Αν κλείσεις τα μάτια, σχεδόν ακούς τους ψίθυρους του παρελθόντος. Σύμφωνα με τις παλιές διηγήσεις των ιερατικών οικογενειών του Διακόπουλου και του Κρίθαρη, ανήμερα της γιορτής της αναβίωνε ένα προαιώνιο έθιμο. Το μικρό, λιμανάκι γέμιζε ζωή. Λεμβούχοι από την απέναντι Λακωνία, τον Ποταμό και τον Καραβά, ρεμέτζαραν τα σκαριά τους στα νερά της. Δεν έρχονταν μόνο για να τιμήσουν τη μνήμη του ναού, αλλά και για να προμηθευτούν από τη φημισμένη αγορά το ξακουστό λινάρι της περιοχής, προορισμένο να γίνει γερό δίχτυ στα χέρια των ψαράδων. Το λινάρι αυτό φύτρωνε άφθονο στο «Μοσονήσι», μια κατάφυτη, παρακείμενη ρεματιά που κρατάει το βυζαντινό της όνομα μέχρι σήμερα. Μια ρεματιά που πλέον στέκει βουβή, τυλιγμένη στη μελαγχολία, την ιστορική απαξία και τη σιωπή του χρόνου.

Όμως, η ψυχή αυτού του τόπου δεν έσβησε. Το παλιό εκείνο έθιμο άλλαξε μορφή και ταξίδεψε σαν καραβάκι μέχρι τις δικές μας, νεανικές μέρες, ριζώνοντας βαθιά στις πιο αγαπημένες μας μνήμες. Ακόμα θυμόμαστε τα καλοκαίρια εκείνα, όταν ανήμερα στις 9 Αυγούστου, η προβλήτα του Παναγιώτη Κορωναίου (Πουλάκη) στην Αγία Πελαγία γέμιζε με κόσμο. Πιστοί κάθε ηλικίας επιβιβάζονταν στις ξύλινες βάρκες, για να ταξιδέψουν μέσα από το κύμα ως το ιστορικό λιμανάκι της Αγίας Μαρίας, το παλαιότερο βυζαντινό λιμάνι που ανήκει στην Ενορία του Καραβά. Μοναδικός σκοπός του ταξιδιού, να προσκυνήσουν και να ανάψουν ένα ταπεινό κεράκι στη χάρη Της.

Και πόση συγκίνηση φέρνει στο νου η εικόνα της αναχώρησης... Οι λέμβοι να λικνίζονται, το ιώδιο να γεμίζει τα πνευμόνια, και ανάμεσά μας να δεσπόζει η μορφή του αξέχαστου Δημήτρη Ζαντιώτη. Ο δικός μας «Μητσάρας», η ζωντανή προσωποποίηση της λαογραφίας της Αγίας Πελαγίας, στέκονταν εκεί, ακούραστος καθοδηγητής. Η φωνή του, στεντόρεια, ζεστή και γεμάτη θαλασσινή αυθεντικότητα, αντηχούσε πάνω από το νερό, δίνοντας το πιο γλυκό, ναυτικό παράγγελμα που έκλεινε μέσα του όλη την αγάπη για τον τόπο:

«Έ για μόλα, έ για λέσα... όλοι οι Πιστοί για την Πατρικία, μπέστε στις βάρκες μέσα!»

Λόγια απλά, που ηχούν ακόμα σαν αγαπημένο τραγούδι στα αυτιά μας. Σήμερα, μπορεί τα χρόνια να πέρασαν και τα πρόσωπα να έφυγαν, όμως η θύμησή τους –σαν το καντήλι της Αγίας Μαρίας– παραμένει άσβεστη, φωτίζοντας τα καλοκαίρια της καρδιάς μας.

Με πληροφορίες απο τον κον Anastasios Pilias

_____________________________

ADELIN FM

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΚΥΘΗΡΩΝ

_______________________________

Photo of the Day: The Ever-Burning Vigil Lamp of Patrikia: A Journey of the Soul

Where the wave gently meets the stone, in the northeast of Kythira, stands the proud yet humble and picturesque little church of Agia Maria (St. Mary) of Patrikia. Built right by the sea, in the homonymous bay near the port of Agia Pelagia, it looks like a white seabird gazing out at the open water. Every year, on August 9th, this small temple—whose history fades into the depths of time, documented as far back as 1697—awakens from its tranquility to put on its festive attire.

If you close your eyes, you can almost hear the whispers of the past. According to the old tales of the priestly families of Diakopoulos and Kritharis, on the day of its feast, an age-old custom was revived. The small port brimmed with life. Boatmen from opposite Laconia, Potamos, and Karavas moored their vessels in its waters. They did not come merely to honor the memory of the church, but also to procure the area's renowned flax from the famous market, destined to become sturdy fishing nets in the hands of the fishermen. This flax grew abundantly in "Mosonisi," a lush, adjacent ravine that retains its Byzantine name to this day. A ravine that now stands silent, wrapped in melancholy, historical neglect, and the quiet of time.

Yet, the soul of this place was not extinguished. That old custom changed form and traveled like a small boat into our own youthful days, taking deep root in our fondest memories. We still remember those summers when, on the 9th of August, the pier of Panagiotis Koronaios (Poulakis) in Agia Pelagia would fill with people. Faithful of all ages boarded the wooden boats to travel through the waves to the historic little port of Agia Maria, the oldest Byzantine port belonging to the Parish of Karavas. The sole purpose of the journey was to venerate and light a humble candle in Her grace.

And how much emotion the image of departure brings to mind... The boats swaying, the briny scent of the sea filling our lungs, and among us dominating the figure of the unforgettable Dimitris Zantiotis. Our very own "Mitsaras," the living personification of Agia Pelagia's folklore, stood there, a tireless guide. His booming, warm voice, full of authentic maritime spirit, echoed over the water, delivering the sweetest nautical command that encapsulated all his love for the place:

"Eya mola, eya lesa... all the Faithful for Patrikia, get into the boats!" (Translator's note: "Eya mola, eya lesa" is a traditional Greek sailors' rhythmic chant, similar to "heave ho".)

Simple words that still ring like a beloved song in our ears. Today, the years may have passed and the faces may have gone, but their memory—just like the vigil lamp of Agia Maria—remains ever-burning, illuminating the summers of our hearts.