Τα πρώτα λιμενικά έργα στο Καψάλι: Η ανασυγκρότηση των Κυθήρων μετά την Κατοχή

Η φωτογραφία της ημέρας:

Μόλις λίγο μετά τα σκοτεινά και δίσεκτα χρόνια της Κατοχής, η θάλασσα των Κυθήρων αρχίζει ξανά να ανασαίνει ελεύθερη, φέρνοντας μαζί με την αρμύρα της το άρωμα της δημιουργίας και της ανασυγκρότησης. Εκεί, στον γραφικό και απάνεμο όρμο στο Καψάλι, τα νερά δεν καθρεφτίζουν πια την αγωνία της επιβίωσης, αλλά τον μόχθο, τον ιδρώτα και το αστείρευτο πείσμα των πατριωτών μας. Μια νέα εποχή ανατέλλει πάνω στα βράχια του γιαλού, μια εποχή που φέρει φαρδιά-πλατιά την υπογραφή των δικών μας ανθρώπων, των οραματιστών που αρνούνται να αφήσουν τον τόπο μας στη λήθη.

Διαβάζοντας τις λίγες, μα τόσο βαριές από μνήμες, γραμμές που συνοδεύουν αυτή τη σπάνια εικόνα, η καρδιά σφίγγεται και το ρολόι του χρόνου γυρίζει πίσω. Η συγκίνηση ξεχειλίζει καθώς η λεζάντα αποκαλύπτει τους αθόρυβους εργάτες, τους αληθινούς πρωταγωνιστές εκείνης της εποχής.

Λίγο μετά τα μαύρα, στερημένα χρόνια της Κατοχής, μέσα στα συντρίμμια που άφησε πίσω του ο πόλεμος, κάποιοι ονειρεύτηκαν ένα καλύτερο αύριο για τα Κύθηρα. Με μπροστάρη και πρόεδρο του Λιμενικού Ταμείου τον αξέχαστο Αντώνη Αθ. Στάθη και με τα ροζιασμένα, επιδέξια χέρια του αρχιμάστορα Σταύρου Κασιτόπουλου, σμιλεύτηκε και χτίστηκε πέτρα-πέτρα η μικρή πλατφόρμα που βλέπουμε να αγκαλιάζει τη θάλασσα στο Καψάλι.

Είναι εκείνη η ίδια πλατφόρμα που στέκει αγέρωχη και περήφανη μέχρι και σήμερα, αδιάψευστος μάρτυρας του μόχθου και της θέλησης των πατεράδων μας. Ένα ταπεινό αλλά σωτήριο έργο υποδομής, πάνω στο οποίο πια μπορούσε, με ασφάλεια, να πλευρίσει ένα μικρό καΐκι. Αρκεί βέβαια ο καπετάνιος του, ψημένος από την αρμύρα, να ήξερε καλά τα καπρίτσια, τα βάθη και τα κρυφά ρεύματα των ντόπιων νερών.

Μα ίσως, η πιο βαθιά νοσταλγία να κρύβεται στην τελευταία, προσωπική εξομολόγηση αυτού του κειμένου. Γιατί αυτό το λιθόστρωτο κομμάτι γης πάνω στο νερό δεν ήταν μονάχα τόπος ελπίδας και εμπορίου, αλλά και σκηνικό σκληρού αποχωρισμού. «Απ’ αυτό ακριβώς το σημείο, (από την πλώρη του πλευρισμένου καϊκιού) ξεκινήσαμε εμείς στις 2-6-1962».

Μια φράση, ένας ολόκληρος κόσμος. Μια ημερομηνία χαραγμένη ανεξίτηλα στη μνήμη, ένα ταξίδι προς το άγνωστο ή την ξενιτιά, με τα μάτια βουρκωμένα να κοιτούν για τελευταία φορά τα λευκά σπιτάκια στο Καψάλι να ξεμακραίνουν. Εκείνη η μικρή, πέτρινη προκυμαία του Κασιτόπουλου και του Στάθη, ήταν το τελευταίο κομμάτι τσιριγώτικης γης που πάτησαν, πριν τα κύματα τους ταξιδέψουν μακριά.

Όπως έχουμε ξαναγράψει μέσα από αυτές τις στήλες, τα πρώτα λιμενικά έργα στο Καψάλι αποτελούν πλέον ένα χειροπιαστό γεγονός, ένα όνειρο δεκαετιών που παίρνει σάρκα και οστά χάρη στο άσβεστο μεράκι του πρωτοπόρου Μανώλη Δαπόντε. Με τα πενιχρά τεχνικά μέσα της μετεμφυλιακής εποχής, με χέρια ροζιασμένα από την πέτρα και την άμμο, ο Δαπόντες στάθηκε αγέρωχος απέναντι στο κύμα και θεμελίωσε ένα ασφαλές αγκυροβόλιο για τα περήφανα σκαριά του νησιού μας. 

__________________________

ΑDELIN FM

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΚΥΘΗΡΩΝ

____________________________

Photo of the Day: The First Port Works in Kapsali: The Reconstruction of Kythira After the Occupation

Shortly after the dark and harsh years of the Occupation, the sea of Kythira began to breathe freely once again, carrying with its sea salt the scent of creation and reconstruction. There, in the picturesque and sheltered bay of Kapsali, the waters no longer reflected the agony of survival, but the toil, the sweat, and the inexhaustible stubbornness of our compatriots. A new era was dawning upon the rocks of the shore, an era that bears the unmistakable signature of our own people, the visionaries who refused to let our land fade into oblivion.

Reading the few lines—yet so heavy with memories—that accompany this rare image, the heart tightens and the clock of time turns back. Emotion overflows as the caption reveals the silent workers, the true protagonists of that era.

Shortly after the black, deprived years of the Occupation, amidst the ruins left behind by the war, some dreamed of a better tomorrow for Kythira. Spearheaded by the unforgettable president of the Port Fund, Antonis Ath. Stathis, and through the calloused, skilled hands of master builder Stavros Kasitopoulos, the small platform that we see embracing the sea in Kapsali was carved and built stone by stone.

It is that very same platform that stands tall and proud to this day, an undeniable witness to the toil and will of our fathers. A humble yet lifesaving infrastructure project, upon which a small traditional boat could finally dock safely. Provided, of course, that its captain, weathered by the sea salt, knew well the whims, the depths, and the hidden currents of the local waters.

But perhaps the deepest nostalgia lies in the final, personal confession of this text. Because this cobblestone piece of land over the water was not merely a place of hope and trade, but also the setting of a harsh farewell. "From this exact spot, (from the bow of the docked boat) we departed on June 2, 1962."

One phrase, an entire world. A date indelibly etched in memory, a journey toward the unknown or emigration, with tear-filled eyes looking for the last time at the white little houses of Kapsali fading into the distance. That small, stone pier of Kasitopoulos and Stathis was the last piece of Kythirian soil they stepped on before the waves carried them far away.

As we have written before through these columns, the first port works in Kapsali are now a tangible reality, a decades-long dream taking shape thanks to the unquenchable passion of the pioneer Manolis Daponte. With the meager technical means of the post-civil war era, with hands calloused from stone and sand, Daponte stood resolute against the waves and laid the foundations of a safe anchorage for the proud vessels of our island.

ADELIN FM

KYTHIRA RADIO