Ο Μητροπολίτης Κυθήρων Μάξιμος Μαργούνιος για τη Βασιλεύουσα Πόλη

Το 1584, στο θρόνο της Μητροπόλεως των Κυθήρων ανεβαίνει ο διάσημος λόγιος Μάξιμος Μαργούνιος από την Κρήτη, ένας από τους πιό μορφωμένους άνδρες του 16ου αιώνα. Από μια ερμηνευτική επιστολή που έγραψε περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος, κατηγορήθηκε ως λατινόφρων. Σύνοδος, όμως, στην Κωνσταντινούπολη το 1592, τον αθώωσε πανηγυρικά. Την εκλογή του αρνήθηκε να επικυρώσει η Ενετική κυβέρνηση και φαίνεται ότι στα Κύθηρα ήλθε για πολύ λίγο,  όπου και αρρώστησε. Πέθανε στην  Κρήτη, κατά άλλους στη Βενετία, το 1602 σε ηλικία 53 ετών.

Στην Πόλη, των θρύλων και του μαρτυρίου, που σήμερα είναι η θλιβερή επέτειος της αλώσεώς της, αφιερώνει τους εξής στίχους:
Ρώμην εισορόων την οπλοτέρην στονέεσαν
τους τε πάρος χρυσούς κειρομέναν πλοκάμους.
Α πόλις! α σοι έφην! α σοι Πόλις! η  ποθ' ελούσα.
Σκήπτρά τε Βασιλίης, στέμματα τ' ευσεβίης.
Νυν δ' υπ' ατασθαλίης στυγερής, φευ ! δεινά ποθούσα,
Κείσ ' ακλεής κόσμον, πάντ' αποσεισαμένη.

Και η μετάφραση από την καθηγήτριά μου κ. Ελένη Χάρου.
Βλέποντας τη νεότερη Ρώμη ν' αναστενάζει,
και να έχει χάσει τους άλλοτε χρυσούς πλοκάμους της,
είπα ω πόλη ! αλίμονο σε σένα πόλη ! σύ η οποία κάποτε κέρδισες
και τα σκήπτρα της βασιλείας και τα στέμματα της ευσεβείας,
τώρα δε αλίμονο!  από εχθρική ασέβεια έπαθες δεινά
και βρίσκεσαι άδοξη, αφού έχασες όλα τα στολίδια σου. 