ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑΣ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟΥ Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ Η ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ

Χρόνια πολλά στους απανταχού Ελαφονησιώτες !!!

ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑΣ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟΥ Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ Η ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ

<<...........αφού είχαν κτισθεί 15 τουλάχιστον οικίες απο τους κατοίκους της νήσου ,που είχαν "κατέβει" απο τους παλιούς οικισμούς του Κατωνησιού και της Βικλας, για να εγκατασταθούν στο νέο συνοικισμό που κτιζόταν στο Τηγάνι Ελαφονήσου, αποφάσισαν οι κάτοικοι να κτίσουν ναό γιά το νέο συνοικισμό, που τους υποχρέωνε και χρηματοδοτούσε η Κυβέρνηση, οπως όριζε το Β.Δ της 1 Μαρτίου του 1837.

......<< άθρο.4 . Να χαρισθώσιν εις αυτούς 2000 δραχμές για ανέγερσιν εκκλησίας οταν κατασκευασθώσιν και κατοικηθώσιν 15 τουλάχιστον οικίες......>>

Με τη "Σύναξη" των κατοίκων απο τους παλιούς οικισμούς της νήσου που έγινε το Γενάρη του 1852 , καθορίστηκαν και ανέλαβαν τρείς χορηγοί τα έξοδα για την ανοικοδόμηση ς του ναού . 1) Η Κυβέρνηση που τους δώριζε 2000 δραχμές, 2) Οι παλιοί κάτοικοι της νήσου απο τους οικισμούς του Κατωνησιού, και της Βίγκλας, που υποχρεώθηκαν να προσφέρουν 80 γιδοπρόβατα, 80 ζώα επί 5 δραχ=400 δραχ. ετησίως,που η προσφορά αυτή κράτησε πέντε χρόνια μέχρι να αποπερατωθεί η οικοδομή. και 3) Ο απόμαχος Φαλαγγίτης και πρώην πειρατής Πασχάλης Γερακαράκης.

Εκτός των άλλων θεμάτων, ,τέθηκε το θέμα για την Ονοματοδοσία και την Αρχιτεκτονική του νέου ναού. επειδή οι παλιές οικογένειες της νήσου Αρώνης, Τσάκος, Μέντης, Σωτήρης, καταγόντουσαν απο το χωριό Μισοχώρι ,(εξάλλου η Ελαφόνησος ανήκε διοικητικά απο τα χρόνια της Τουρκοκρατίας εως το 1914 και ήταν Παρεδρία στη Κοινότητα Μισοχωρίου), αποφάσισαν ολοι δια "βοής¨ η ονοματοδοσία και η Αρχιτεκτονική να δοθεί απο τον ιστορικό ναό της "Μεταμορφώσης του Σωτήρος" ,που βρίσκεται στο Μισοχώρι. Οταν οι κάτοικοι ήρθαν σε επαφή με τους Προτομάστορες Αφοι. Κ......... που πιθανόν οι ίδιοι είχαν κτίσει το 1839 τον ναό του "Ευαγγελισμού της Θεοτόκου" στο Φαρακλό, που οι δύο ναοί παρουσιάζουν της ίδιες ομοιότητες, φτάνοντας στο Μισοχώρι, όπως αναφέρουν οι μάρτυρες, ο Σταυριανός Αρώνης δείχνοντας το ναό του Σωτήρος τους λέει.

-Αυτή την εκκλησιά θέλουμε να τη κατεβάσετε στο γιαλό του Αλαφονησιού. Εννοούσε να σχεδιάσουν αρχιτεκτονικά το ναό του Σωτήρος και να κτίσουν ένα παρόμοιο ναό στην παραλία της Ελαφονήσου. Οπως και έγινε.

Αφήγηση

'Γιά την αρχιτεκτονική του Αγίου Σπυρίδωνα οι παλιοί κάτοικοι της νήσου θεώρησαν να τιμήσουν το χωριό της καταγωγής τους,και πήραν πρότυπο το ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος που ευρίσκετο στο Μισοχώρι. Τον σχεδίαδαν οι περίφημοι πρωτομάστορες Αφοι. Κ........και αρχιτεκτόνησαν τον Αγιο Σπυρίδωνα, αλλά σε μικρότερες διαστάσεις."

Αφηγητής 10 Φεβρ, 2014

Τζωρτζης Ανωμήτρης

Το θέρος του 1852, οταν ξεκίναγαν την οικοδόμηση του ναού, στη θέση "Πλάκες" , σε οικόπεδο που παραχωρούσε ο Πασχάλης Γερακαράκης, ο ερχομός του οσίου Χριστόφορου του Παπουλάκη στο νησί, άλαξε τη ονοματοδοσία του νέου ναού. Πιθανόν να του παραπονέθηκαν οι κάτοικοι οτι δεν επιθυμούσαν να κτισθεί ο ναός σε ιδιόκτητο χώρο του Γερακαράκη. Ο Παπουλάκης δείχνοντας τη μικρή χερσόνησο τη <<Ξέρα>>"στου Χουσέμπεη τον Ανεμόμυλο¨, οπως την αποκαλούσαν παλιά, γιατί τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας λειτουργούσε εκει ο Μύλος που είχε κτίσει ο Χουσέμπεη, ο Αγά του Φαρακλού. Τους λέει.

-Δεν βλέπετε πάνω στη <<ξέρα>> τον Αγιο που του καίει ο ήλιος το σκουφάκι (εννούσε τον Αγιο Σπυρίδωνα.),εκεί να κτίσετε την εκκλησία,,!!!

Με χαρά δέχτηκαν οι κάτοικοι την αλλαγή κτίσεως του ναού, αλλά και τη νέα ονοματοδοσία,γιατί όπως αναφέρουν οι μαρτυρίες πιθανόν ο ιστορικός ναός του Σωτήρος ηταν ¨δυσυπόστατος" και είναι αφιερωμένος και στον Αγιο Σπυρίδωνα, και άρχισαν να μεταφέρουν τα υλικά επάνω στη μικρή χερσόνησο. Σε λίγες ημέρες , τον Ιούνιο του 1852 ξεκίνησε το κτίσιμο του ναού απο τους τρεις χορηγούς, που μετά απο πολλές δυσκολίες που αντιμετώπισαν, κατόρθωσαν και αποπερατώθηκε ο ναός, δημιουργόντας αυτό το κόσμημα, το αντίγραφο του Μισοχωρίτικου ναού, να "καθρεφτίζεται στο γιαλό του Λαφονησιού", και στης 9 Ιουλίου του1858 έγιναν με μεγάλη λαμπρότητα τα εγκαίνια του ναού.

Δυστυχώς αυτό το αριστούργημα που κοσμεί το λιμάνι της Ελαφονήσου, γνώρισε πολλές περιπέτειες μέχρι να φτάσει στη σημερηνή λαμπρότητά του. Το 1872 ο ναός ιδιωτικοποιείτε παράνομα. Τη περίοδο 1872-1930 ο ναός εγκαταλείπεται απο τους κατοίκους της νήσου που τον είχαν χρηματοδοτήσει , και ερημόνεται. Μόλις το 1930 ο ιερός ναός του Αγίου Σπυρίδωνα κατώρθωσε να ελευθερωθεί απο τα δεινά του. Η παρουσία του παπά Κούλη Ν. Γεωργουδή, που είχε ήδει χειροτονηθεί ως ιερέςα στο Τηγάνι απο το 1928, βλέποντας τη κατάσταση που επικρατούσε, οτι οι κάτοικοι κατεφεύγαν σε αλλες ενορίες, και συνχρόνως έφτιαχναν νέους ναούς, η δυνατή προσωπικότητα που τον διέκρινε, κατόρθωσε να σταματήσειι την παράνομη ιδιωτικοποίηση του ναού, και να ενώσει τους κατοίκους της νήσου, και του Κάτου Κάμπου (Λατομείο και Βιγκλάφια) οπου πάλι επανέρχονται ολοι και συγκετρώνονται στον ιερό χώρο του, συμμετέχοντας στις θείες λειτουργίες και στα μυστήρια, και ο ναός αρχίζει να παίρνει τη σημερινή συγκετρωτική θρησκευτική του μορφή που γνωρίζουμε.....>>

Πηγή.

Απο το Αρχείο Παναγιώτης Αρώνης-Τσουλάκος.<Η Ελαφόνησος απο της ημέρες του Σταυριανού Αρώνη εως σήμερα >