1946:Μια Φωνή που Δεν Σίγησε Ποτέ.Η Χορωδία των Εξορίστων στα Κύθηρα

Η φωτογραφία της ημέρας:

Μια Φωνή που Δεν Σίγησε Ποτέ: Η Χορωδία των Εξορίστων στα Κύθηρα

Υπάρχουν φωτογραφίες που δεν απεικονίζουν απλώς πρόσωπα, αλλά ολόκληρες πατρίδες, ελπίδες και καημούς. Μια τέτοια φωτογραφία, δημοσιευμένη στον «Ριζοσπάστη» την Παρασκευή 1 Δεκέμβρη του 2000, μας γυρίζει πίσω στο πέτρινο 1946. Στο κέντρο της ιστορίας, η Μαρία Ορμανίδου δεξιά στην φωτογραφία από τη Χριστώνα Κιλκίς. Μια κοπέλα μόλις 17 χρονών, μια ΕΠΟΝίτισσα που η εφηβεία της δεν μύρισε γιασεμί, αλλά μπαρούτι και διώξεις.

Το Τραγούδι Πίσω από τα Σύρματα

Συνελήφθη από τη Χωροφυλακή Κιλκίς για την αντιστασιακή της δράση. Από τα κρατητήρια του τόπου της στις φυλακές της Θεσσαλονίκης, και από εκεί, με την πίκρα της αδικίας στις αποσκευές της, εξόριστη στα Κύθηρα. Εκεί, ανάμεσα στους βράχους και την αρμύρα, η ανθρώπινη ανάγκη για φως γέννησε κάτι όμορφο: μια μικρή ομάδα εξορίστων έσμιξε τις φωνές της και έφτιαξε μια χορωδία.

Τα Χριστούγεννα εκείνης της χρονιάς, οι φωνές τους έγιναν γέφυρα. Έψαλλαν τα κάλαντα στους συνεξόριστους, στους χωρικούς, ακόμα και στον σταθμό της Χωροφυλακής. Η υποδοχή ήταν συγκλονιστική· οι άνθρωποι δάκρυζαν, αναγνωρίζοντας στα παιδιά αυτά τα δικά τους παιδιά, την ίδια την Ελλάδα που υπέφερε. Εκείνη τη στιγμή «πάγωσε» ο χρόνος στον φακό.

Η φωτογραφία αυτή φυγαδεύτηκε κρυφά, σαν πολύτιμο μυστικό, για να φτάσει στα γραφεία του «Ριζοσπάστη». Μετά τη δημοσίευσή της, η απαγόρευση ήταν αυστηρή: καμία εικόνα δεν έπρεπε να βγει ξανά από το νησί. Όμως η αλήθεια, όπως και η θάλασσα των Κυθήρων, δεν φυλακίζεται.

Από το Νησί στο Βουνό και την Προσφυγιά

Η Μαρία δεν λύγισε. Μετά από έναν χρόνο στα Κύθηρα και τα Αντικύθηρα, επέστρεψε στο χωριό της μόνο και μόνο για να πάρει τον δρόμο για το βουνό. Εντάχθηκε στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ), πολεμώντας πλάι-πλάι με τις συντρόφισσές της σε μάχες σκληρές, όπου η ζωή και ο θάνατος βάδιζαν χέρι-χέρι.

Η θύελλα της ιστορίας την παρέσυρε μετά την υποχώρηση στις σοσιαλιστικές χώρες. Εκεί, ως πολιτική πρόσφυγας, έχτισε τη ζωή της από την αρχή, παντρεύτηκε τον Παύλο Τσαρτσαμπαλίδη και έκανε οικογένεια, κρατώντας πάντα την Ελλάδα ζωντανή στην καρδιά της.

Μια Αναζήτηση Γεμάτη Νοσταλγία

Σήμερα, η Μαρία ζει στη Θεσσαλονίκη. Τα χρόνια πέρασαν, οι δρόμοι της ιστορίας ησύχασαν, αλλά η μνήμη παραμένει ολοζώντανη. Κοιτάζει εκείνη την παλιά φωτογραφία και αναζητά τα βλέμματα των φίλων της. Ζητά να μάθει: Υπάρχει κανείς;

Ζουν ακόμα εκείνοι οι συναγωνιστές που τραγούδησαν μαζί της στα Κύθηρα;
Πού να τους έβγαλε η ζωή;

Είναι μια κραυγή νοσταλγίας από μια γυναίκα που έδωσε τα νιάτα της για ένα ιδανικό και τώρα, στην ηρεμία της ηλικίας της, θέλει απλώς να σμίξει ξανά –έστω και με μια κουβέντα στο τηλέφωνο– με εκείνους που κάποτε, μέσα στην καταχνιά της εξορίας, έψαλλαν μαζί της την ελπίδα.

Στοιχεία Επικοινωνίας: Η παλιά ΕΠΟΝίτισσα περιμένει ένα σημάδι στη διεύθυνση: Τριανδρία Θεσσαλονίκης, οδός Παύλου Μελά 7. Τηλέφωνο: 031-905200.

---------------------------

ADELIN FM

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΚΥΘΗΡΩΝ

____________________________