Νάγια Γρηγοράκου: Ο λαγοκέφαλος απειλεί αλιείς, βιοποικιλότητα και δημόσια υγεία

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα, 03.02.2026

Επανέρχεται η Βουλευτής Λακωνίας με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής κα Νάγια Γρηγοράκου με Ερώτηση που συνυπογράφεται από το σύνολο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, στο θέμα της ραγδαίας εξάπλωσης του λαγοκέφαλου και των σοβαρών προβλημάτων που δημιουργεί στους Έλληνες αλιείς.

Στην Ερώτηση προς τους Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, η Βουλευτής θέτει με ένταση μια περιβαλλοντική, οικονομική και υγειονομική κρίση που εξελίσσεται εδώ και χρόνια στις ελληνικές θάλασσες και συγκεκριμένα στην Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και τη Νότια Πελοπόννησο. Ο λαγοκέφαλος, ένα τοξικό και άκρως επιθετικό χωροκατακτητικό ξενικό είδος, έχει εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα, καταστρέφοντας τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, εξαλείφοντας εμπορικά αλιεύματα όπως το χταπόδι, η σουπιά και το καλαμάρι, και προκαλώντας τεράστιες ζημιές στον εξοπλισμό των επαγγελματιών αλιέων.

Την ίδια στιγμή, τονίζεται ότι η παρουσία του λαγοκέφαλου συνιστά άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία και την τουριστική δραστηριότητα, καθώς πρόκειται για είδος με ισχυρή τοξικότητα και καταγεγραμμένες επιθέσεις σε λουόμενους.

Όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προβλέψει ήδη από το 2014 ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των λεσσεψιανών μεταναστών και των χωροκατακτητικών ξενικών ειδών μεταξύ των οποίων είναι και ο λαγοκέφαλος, τόσο μέσω του ΕΠΑΛΘ 2014–2020 όσο και μέσω του υφιστάμενου νέου προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» (ΠΑΛΥΘ) 2021-2027. Είναι χαρακτηριστικό ότι άλλες χώρες, όπως η Κύπρος, αξιοποίησαν ήδη τα ευρωπαϊκά κονδύλια εφαρμόζοντας στοχευμένα προγράμματα επιδοτούμενης αλίευσης του λαγοκέφαλου, περιορίζοντας τον πληθυσμό του και στηρίζοντας οικονομικά τους αλιείς τους.

Αντίθετα, η Ελλάδα παραμένει χωρίς κανένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο, χωρίς οργανωμένη στρατηγική ανάσχεσης και χωρίς ουσιαστική οικονομική στήριξη των πληττόμενων αλιέων. Ακόμη και οι αποζημιώσεις για τις καταστροφές στα αλιευτικά εργαλεία καθυστερούν ή δεν καταβάλλονται στο σύνολό τους.

Σε αυτό το πλαίσιο οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ θέτουν στους αρμόδιους Υπουργούς τα παρακάτω ερωτήματα:

Ø Ποιο είναι το ακριβές σχέδιο της Κυβέρνησης για την διαχείριση και καταπολέμηση της εισβολικής μετανάστευσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών, όπως ο λαγοκέφαλος;

Ø Σκοπεύει η Κυβέρνηση να υιοθετήσει αντίστοιχες πολιτικές, όπως αυτή της Κύπρου, για την επιδοτούμενη αλίευση του λαγοκέφαλου από Έλληνες Αλιείς στο σύνολο της Επικράτειας και ιδίως στις πληττόμενες περιοχές της Κρήτης, των Δωδεκανήσων και της Νότιας Πελοποννήσου;

Ø Προτίθεται η Κυβέρνηση να αποζημιώσει πλήρως τους Έλληνες Αλιείς για την καταστροφή των αλιευτικών τους εργαλείων από το λαγοκέφαλο και αν ναι σε ποιο χρονοδιάγραμμα;

Ø Ποιο είναι το ακριβές ποσό που η χώρα μας έχει απορροφήσει από ευρωπαϊκά κονδύλια για την κατάρτιση και πραγματοποίηση επιχειρησιακών σχεδίων αντιμετώπισης του λαγοκέφαλου και που ακριβώς έχουν διατεθεί τα εν λόγω ποσά;

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:

Προς:

i) Tον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Κωνσταντίνο Τσιάρα,

ii) Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου

Θέμα: «Αναγκαία η προστασία των Ελλήνων Αλιέων από την ραγδαία εξάπλωση του Λαγοκέφαλου στα ελληνικά ύδατα».

κ. Υπουργοί,

είναι γνωστό ότι η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της θερμοκρασίας στη Μεσόγειο έχουν οδηγήσει στη μετανάστευση και εγκατάσταση χωροκατακτητικών ξένων ειδών (ΧΞΕ), όπως το λαγόψαρο ή λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) στις ελληνικές θάλασσες και ιδίως στις περιοχές της Κρήτης, των Δωδεκανήσων και της Νότιας Πελοποννήσου. Ωστόσο, η εισβολή τέτοιων ειδών έχει άμεσες επιπτώσεις αφενός στη βιοποικιλότητα και τα τοπικά οικοσυστήματα και αφετέρου στην απρόσκοπτη λειτουργία της επαγγελματικής δραστηριότητας των Ελλήνων Αλιέων, η οποία πλήττεται από την αυξανόμενη παρουσία ενός μη εδώδιμου τοξικού είδους

Συγκεκριμένα, η εισβολική εμφάνιση του λαγοκέφαλου, κατ’ αρχάς ενέχει τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών και παρασίτων με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δημόσια υγεία, ενώ περεταίρω έχει οδηγήσει στην καταστροφή των ενδιαιτημάτων των εμπορικών αλιευμάτων και στην εξαφάνιση θαλάσσιων

μαλακιών, όπως το χταπόδι, την σουπιά και το καλαμάρι λόγω της εντατικής θήρευσης τους από αυτό. Πέραν, όμως, από την απώλεια της βιοποικιλότητας και των οικονομικών συνεπειών που η εξαφάνιση των εν λόγω πληθυσμών προκαλεί στους Έλληνες ψαράδες, αφού τα ανωτέρω είδη αποτελούσαν τη βασική σοδειά των Αλιέων ιδίως στις νησιωτικές περιοχές, επιπρόσθετα οι λαγοκέφαλοι προβαίνουν σε καθημερινές και βαρύνουσας σημασίας καταστροφές στα αλιευτικά τους εργαλεία. Ταυτόχρονα συχνές είναι οι αναφορές για επιθέσεις του λαγοκέφαλου στους λουόμενους, οι οποίες πλήτουν και το τουριστικό προϊόν.

Για το πρόβλημα αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση δυνάμει του Κανονισμού (ΕΕ) 508/2014 διαμόρφωσε το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας και Θάλασσας (ΕΠΑΛΘ) 2014-2020 για την χρηματοδότηση δράσεων αντιμετώπισης των λεσσεψιανών μεταναστών, μεταξύ των οποίων και ο λαγοκέφαλος. Τρανό παράδειγμα, αποτέλεσε η Κύπρος η οποία απορροφώντας ευρωπαϊκά κονδύλια από το εν λόγω πρόγραμμα, προέβη στην παροχή κρατικών κινήτρων σε συλλογικές ομάδες παράκτιων αλιέων προκειμένου αυτοί να αλιεύουν στοχευμένα το λαγοκέφαλο και να λαμβάνουν αμοιβή ανάλογη με τις ποσότητες που ψαρεύουν.

Αντίστοιχο, πρόγραμμα υφίσταται και στη νέα προγραμματική περίοδο του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» (ΠΑΛΥΘ) 2021-2027 που υλοποιείται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1139 και στο οποίο προβλέπεται η υλοποίηση δράσεων για την εφαρμογή λύσεων διαχείρισης χωροκατακτητικών ξενικών ειδών (ΧΞΕ), όπως ο λαγοκέφαλος.

Παρότι, όμως, οι εν λόγω δράσεις προβλέπονται στα αντίστοιχα επιχειρησιακά προγράμματα ήδη από το 2014, η χώρα μας δεν έχει προβεί έως σήμερα σε κανένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανάσχεσης του λαγοκέφαλου. Την ίδια στιγμή, η Κυβέρνηση αντί να προωθήσει καλές πρακτικές, όπως αυτή της Κύπρου για την επιδοτούμενη αλίευση του εν λόγω ψαριού σε όλη την επικράτεια, πολιτική που θα μείωνε την επεκτατική ροή αύξησης του πληθυσμού και θα ενίσχυε oικονομικά τους ψαράδες της παράκτιας αλιείας, δεν πράττει ούτε και τα στοιχειώδη, όπως η έγκαιρη και πλήρη καταβολή αποζημιώσεων προς τους Έλληνες Ψαράδες για την καταστροφή που υπέστησαν στα αλιευτικά τους εργαλεία από το λαγοκέφαλο.

Επειδή, οι Έλληνες Αλιείς έχουν υποστεί ανυπολόγιστη ζημία λόγω της εξαφάνισης θαλάσσιων παραδοσιακών εμπορικών αλιευμάτων και της καταστροφής των αλιευτικών τους εργαλείων από τον λαγοκέφαλο.

Επειδή, η προστασία της δημόσιας υγείας αποτελεί πρωταρχική συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας και ως εκ τούτου κρίνεται απολύτως απαραίτητη η άμεση εκπόνηση ολοκληρωμένου επιχειρησιακού σχεδίου για την αντιμετώπιση της αθρόας μετανάστευσης του τοξικού λαγοκέφαλου στα ελληνικά ύδατα.

Επειδή, η εισβολή τέτοιων ειδών έχει άμεσες επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και τα τοπικά οικοσυστήματα των ελληνικών υδάτων.

ΕΡΩΤΑΣΘΕ κ. ΥΠΟΥΡΓΟΙ

1) Ποιο είναι το ακριβές σχέδιο της Κυβέρνησης για την διαχείριση και καταπολέμηση της εισβολικής μετανάστευσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών, όπως ο λαγοκέφαλος;

2) Σκοπεύει η Κυβέρνηση να υιοθετήσει αντίστοιχες πολιτικές, όπως αυτή της Κύπρου, για την επιδοτούμενη αλίευση του λαγοκέφαλου από Έλληνες Αλιείς στο σύνολο της Επικράτειας και ιδίως στις πληττόμενες περιοχές της Κρήτης, των Δωδεκανήσων και της Νότιας Πελοποννήσου;

3) Προτίθεται η Κυβέρνηση να αποζημιώσει πλήρως τους Έλληνες Αλιείς για την καταστροφή των αλιευτικών τους εργαλείων από το λαγοκέφαλο και αν ναι σε ποιο χρονοδιάγραμμα;

4) Ποιο είναι το ακριβές ποσό που η χώρα μας έχει απορροφήσει από ευρωπαϊκά κονδύλια για την κατάρτιση και πραγματοποίηση επιχειρησιακών σχεδίων αντιμετώπισης του λαγοκέφαλου και που ακριβώς έχουν διατεθεί τα εν λόγω ποσά;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Χνάρης Εμμανουήλ

Χριστοδουλάκης Εμμανουήλ

Μπιάγκης Δημήτριος

Τσίμαρης Ιωάννης

Χρηστίδης Παύλος

Αχμέτ Ιλχάν

Βατσινά Ελένη

Γρηγοράκου Παναγιώτα (Νάγια)

Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)

Καζάνη Αικατερίνη

Κατρίνης Μιχάλης