Οι Καρυάτιδες της Κατοχής: Όταν η Ομορφιά Νίκησε το Σκοτάδι-Λευκά Φορέματα σε Μαύρα Χρόνια

Η φωτογραφία της ημέρας:

Ένα κομμάτι χαρτί που κρατά μέσα του μια στιγμή αιώνια, μια στιγμή που η ομορφιά και το πνεύμα αψήφησαν το σκοτάδι. Είναι ο Καραβάς των Κυθήρων, το πέτρινο κτίριο της Πατρικείου Σχολής στα χρόνια της κατοχής. Έξω, ο κόσμος φλέγεται. Μέσα, όμως, μια ομάδα κοριτσιών, οι "Καρυάτιδες", στέκονται όρθιες, ενωμένες, σαν ζωντανά μνημεία της ελληνικής ψυχής.

Τα λευκά τους φορέματα, με το αρχαίο μοτίβο του μαιάνδρου, είναι μια δήλωση. Είναι η δήλωση πως η ιστορία και ο πολιτισμός δεν υποτάσσονται. Με μια χάρη που κρύβει μέσα της ατσάλινη θέληση, ποζάρουν μπροστά στο φθαρμένο κτίριο, κρατώντας ένα πέπλο που μοιάζει να τις προστατεύει, να τις απομονώνει από τον φόβο. Η πόζα τους, χορογραφημένη με αγάπη από τις αδελφές Κόκαρη, δεν είναι απλώς μια κίνηση. Είναι μια πράξη πνευματικής αντίστασης.

Η ματιά μας πέφτει στην τρίτη από αριστερά, τη Δήμητρα Διακοπούλου-Κατσούλη, τη μητέρα της κυρίας Ελένης που μας άνοιξε αυτό το παράθυρο στο παρελθόν. Είναι ένα βλέμμα καθαρό, γεμάτο ελπίδα και αξιοπρέπεια, που κοιτάζει κατάματα τον χρόνο και τον "κατακτητή" που καραδοκεί στις σκιές. Δίπλα της, η Χαρίκλεια Μαυρογιώργη και η Μεταξία Σουρή, η μητέρα του Κοσμά, κι ακόμα πιο πέρα η αδελφή της, η Ιφιγένεια. Κι όλες οι άλλες Καραβιτόπουλες, μια αλυσίδα από ζωντανά αγάλματα που χτίζουν ένα τείχος ομορφιάς.

Αυτή η φωτογραφία, αποθανατισμένη από τον υπέροχο άνθρωπο και καλλιτέχνη, τον αείμνηστο Μανώλη Σοφίο, είναι κάτι παραπάνω από ένα ντοκουμέντο. Είναι ένας θησαυρός μνήμης. Μας δείχνει ότι ακόμη και στις πιο σκοτεινές ώρες, όταν η βία και η στέρηση προσπαθούν να πνίξουν τα πάντα, ο πολιτισμός και το επίπεδο ενός τόπου δεν εξαφανίζονται. Αντίθετα, γίνονται η φωτιά που κρατά τη σπίθα της ζωής αναμμένη. Αυτά τα κορίτσια, αυτές οι γυναίκες, είναι οι αληθινές Καρυάτιδες του τόπου μας, που κράτησαν όρθιο το πνεύμα της ελευθερίας, ακόμη και κάτω από το βλέμμα του... "κατακτητή". Η εικόνα τους τους είναι μια αέναη υπενθύμιση της δύναμης που κρύβει μέσα της η ανθρώπινη ψυχή όταν ενώνεται με την ομορφιά και την αλήθεια.